Na nosa bisbarra, uhna das de humidade permanente máis elevada do país, é, por iso, relativamente abondosa e, ocasionalmente, fácil de ver. E aínda máis de recoñecer: as súas características cores aposemáticas negras e marelas ( quere dicirse que advirten a todo bicho vivinte do seu veneno) fana famosa e recoñecible. Poucas xentes haberá que non saiban dela.
Hai quen, por tela collida entre as maos e non morrer ao instante, pensa que o seu carácter venenoso é un mito de inorantes. Menos mal que non levou logo as maos a boca ou rozou algunha das súas mucosas, ou ollos, co seu pelexo. Adoecería, e daquela habería de saber o porque da súa sona de bicho envenenador.
Animal mítico e simbólico para os antigos, e modernos, alquimistas que deixaron as trazas deseñadas da súa presencia nas mensaxes arcanas de innúmeras obras artísticas. Cóntase que é quen de sobrevivir no lume, e sen duda se este é pequeno, as exudaciós húmidas e venenosas do seu pelexo hana de protexer e en casos salvarlle a vida.
Animaliño considerado desavogoso na cultura tradicional, provoca acenos de espanto e de noxo nas nosas xentes campesiñas, que non dubidan en darlle co raño no lombo pesia a ser uhna devoradora constante de bichería. Cando cativos decíamos que " se uhna sacabeira che traba non che arrea ata que non toquen as sete campás das sete parroquias". Non sei: nunca me trabou nengunha, nen vin a nengunha trabar a ninguén. 
Extraordinario urodelo de rabo moi longo, máis de dúas veces o tamaño do corpo, que habita nos bosques máis vellos e mellor conservados nos que os regos van aínda cheos de augas puras é ácidas, das que se alonxa moi pouco, non sendo nas fragas escuras e húmidas nas que se pode mover lonxe das canles dos regos.
A chioglossa ten unha característica, única entre os anfibios urodelos, que a asemella aos reptís: e quen de arrear o rabo e rexeneralo se algunha vez se atopa en perigo. O rabo ceibado queda durante moito tempo remexéndose coma se tivese vida propia e os depredadores entretéñense con el, mentres a saramaganta foxe abrelada buscando un abeiro no que gorecerse.
Non é nada fácil poder ver algunha vez á saramaganta. Servidor só uhna vez, ocasión na que fixo as fotos que se achegan, e gracias a que a saramaganta se lle ofreceu á vista ao caer por uhna pequena rebordela da fraga do encoro da Ribeira, nas Pontes, que se non, de que. ( Un non adoita buscar: non levanto pedras, non remexo herbas, non toco nen movo nada; camiño, e o que no camiño se ofrece miroio e, se se deixa, fágolle fotos).
Ten uns ollos moi saltós e grandes que lle dan un aspecto característico e gracioso e presenta dúas bandas dorsolaterais dunha cor diferente a do resto do corpo. Particular é tamén o feito de que nas maos teña catro dedos e nos pés cinco. Orixinal en todo este fantástico representante da riqueza faunística do noroeste do Noroeste.
Unha chufa da que podemos presumir, unha presencia biolóxica extraordinaria, endémica da nosa patria, que ao parecer aínda mantén poboacións viables. Considerada vulnerable, pola escasez de hábitats, o reducido da súa zona de expansión e a progresiva contaminación das augas compre ir sabendo dela para asumir a responsabilidade da súa conservación e a transmisión deste tesouro biolóxico as xeracións vindeiras.E pouco máis xente. Agradecido por seguirdes este bló e polos asisados, e cada día máis numerosos, comentarios que enviades que non fan senon enriquecelo e amelloralo.
De todo corazón, mil gracias mil.
Non perder as mañas.
Saudiñas.
Despós de data: Vede acó un achego a páxina de Vertebrados Ibéricos, onde poderedes ampliar , por mil, as informacións sobre a saramaganta. http://www.vertebradosibericos.org/anfibios/chilus.html
.jpg)
